Jakie jest ryzyko napromieniowania?

Promieniowanie rentgenowskie jest od lat wykorzystywane w diagnostyce. Pomaga wykrywać wiele poważnych chorób płuc i serca. Jednak może ono także wyrządzić wiele szkód w organizmie człowieka, szczególnie w przypadku kobiet w ciąży. Nasuwa się pytanie czy rentgen wiąże się z dużym ryzykiem? Czy warto to ryzyko podjąć? Jaka jest odpowiednia dawka i bezpieczna częstotliwość wykonywania prześwietlenia przy wykorzystaniu promieniowania rentgenowskiego (RTG).

Promieniowanie rentgenowskie - właściwości

Ważne jest, aby zrozumieć jak promieniowanie działa  poza ciałem, jak i w ciele człowieka, szczególnie jeśli pracujesz przy aparaturze do badań rentgenowskich lub regularnie otrzymujesz dawkę promieniowania. Radiolog i cały personel powinien nosić ubranie ochronne. Lekarz może dawać skierowanie pacjentowi tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Takie badanie nie ma charakteru profilaktycznego.

Promieniowanie rentgenowskie – szkodliwość

Negatywny wpływ promieniowania Roentgena zależy od wielu czynników. Biologiczne promieniowanie działa destrukcyjnie na każdą żywą tkankę. U ludzi może spowodować mutacje DNA. Uszkodzenie DNA może prowadzić do śmierci komórek, ich podziału, wprowadza także w stan uśpienia. Promieniowanie jest przyczyną nowotworów, co może się wydawać ironiczne, gdyż to samo promieniowanie jest stosowane, by nowotwór leczyć.

Badania rentgenowskie mogą być bardzo szkodliwe dla kobiet w ciąży. Mogą spowodować różnego rodzaju wady u dziecka i wpływają na przebieg porodu. System krwionośny może zostać uszkodzony pod wpływem właściwości promieniowania rentgenowskiego. Jeśli czerwone krwinki uległy napromieniowaniu, organizmowi grozi anemia. Uszkodzenie białych krwinek prowadzi do osłabienia układu odpornościowego, więc ciało staje się mało odporne na wszelkie choroby i infekcje. Zmiany komórkowe w obrębie system rozrodczego, mogą się skończyć bezpłodnością. Rentgen uszkadza także szpik kostny, co prowadzi do wypadania włosów, zaczerwienienia skóry i wysypki.

Promieniowanie rentgenowskie a ryzyko dla pacjentów

Zewnętrzne skutki napromieniowania mogą się pojawić natychmiast, na przykład po paru godzinach czy paru dniach. Lecz ciężko w tym momencie odpowiedzieć na pytanie, czy uszkodzenie nastąpiło wewnątrz, na przykład w układzie krwionośnym. Jeśli po wykonanych badaniach rentgenowskich, czujesz się źle przed dłuższy czas, skonsultuj się z lekarzem.

Z jednej strony rozpoczęcie stosowania promieniowanie w medycynie to wielki postęp. Zdjęcia rentgenowskie są bardzo pomocne w stawianiu diagnozy. Pokazują złamania kości, próchnicę zębów czy artretyzm. Mogą nawet wskazać infekcje w kościach, zębach, płucach czy pomóc lekarzowi stwierdzić, że pacjent jest narażony na osteoporozę. Jednak z drugiej strony, należy pamiętać, że promieniowanie użyte w niewłaściwy sposób jest bardzo szkodliwe.


Bibliografia

Brant W.E., Helms C.A. Podstawy diagnostyki radiologicznej, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-69-X
Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9
Oestmann J.W. Radiologia kliniczna - zaczynamy, Medipage, Warszawa 2007, ISBN 83-89769-32-9
Reeder M.M. Radiologia, od objawu do rozpoznania, Medipage, Warszawa 2009, ISBN 978-83-89769-28-2