Kolonoskopia – diagnostyka chorób jelita grubego

Kolonoskopia to badanie diagnostyczne, które pozwala wykrywać choroby jelita grubego i im zapobiegać. Pozwala również na diagnostykę raka jelita grubego, który jest jednym z najczęściej występujących nowotworów. Wszystkie osoby z wysokim ryzykiem zachorowania na raka jelita grubego powinny mieć przeprowadzane badanie kolonoskopowe raz na 5 lat, a wszystkie osoby, które ukończyły 50 rok życia - raz na 10 lat. Na czym polega kolonoskopia? Jak przebiega to badanie? Więcej informacji w naszym artykule.

Co to jest kolonoskopia?

Kolonoskopia polega na badaniu wewnętrznych ścian jelita grubego przy użyciu endoskopu, który jest wprowadzany do jelita przez odbyt. Endoskop to rodzaj wziernika o przekroju 1 cm i długości 1,5 m z własnym źródłem światła. Niektóre endoskopy posiadają minikamery, które są podłączone do ekranu i na żywo dają obraz wnętrza jelita grubego. Urządzenie może być także wyposażone w końcówkę do pobierania próbek tkanki, w celu przeprowadzenia analizy laboratoryjnej.

Do czego służy kolonoskopia?

Kolonoskopia to badanie diagnostyczne jelita grubego, które jest stosowane w celu:

• wykrywania anomalii jelita grubego, takich jak: polipy, zmiany nowotworowe, zapalenia i infekcje, choroba uchyłkowa jelit,

• pobrania wycinków do badania histopatologicznego,

• obejrzenia wnętrza jelita grubego.

Wskazania do kolonoskopii:

• wysokie ryzyko zachorowania na raka jelita grubego - przypadki raka jelita grubego w rodzinie pacjenta,

• podejrzenie raka jelita grubego,

• choroba Leśniowskiego-Crohna,

• podejrzenie nieswoistego zapalenia jelit,

• wrzodziejące zapalenie jelita grubego,

• biegunka o niejasnej etiologii,

• podejrzenie zaburzeń wchłaniania,

• badania przesiewowe w zdrowej populacji (szczególnie po 50. roku życia) w kierunku wykrywania polipów i wczesnych postaci raka jelita grubego.

Jak przebiega kolonoskopia?

Kolonoskopia jelita grubego może być wykonywana w znieczuleniu ogólnym lub przy zastosowaniu tzw. sedacji czy analgosedacji. Analgosedacja to rodzaj znieczulenia polegający na równoczesnym zastosowaniu leków uspokajających i nasennych oraz leków o działaniu przeciwbólowym. Dzięki zastosowaniu tych środków pacjent jest rozluźniony i nie odczuwa ewentualnego bólu lub dyskomfortu. Lekarz wprowadza endoskop przez odbyt i delikatnie przesuwa go w głąb jelita grubego, badając dokładnie ściany jelita i pobierając w razie potrzeby podejrzane tkanki. Podczas badania do światła jelita wprowadza się gaz pod ciśnieniem, który poszerza światło jelita, co ułatwia wprowadzenie kolonoskopu i uwidocznienie stanu jelita. Kolonoskopia trwa zazwyczaj od 20 do 60 minut.

Czy kolonoskopia boli?

Kolonoskopia zwykle nie jest badaniem bolesnym, ale może być nieprzyjemna. Dlatego wykonuje ją się w znieczuleniu ogólnym lub w analgosedacji. Ewentualny ból lub dyskomfort powoduje odruchowe obkurczanie jelita, które może utrudniać badanie.

Jak przygotować się do kolonoskopii?

Do wykonania kolonoskopii pacjent musi być odpowiednio przygotowany - jelita powinny być opróżnione z całej treści pokarmowej. W tym celu w przededniu badania pacjent powinien zastosować głodówkę oraz lewatywę lub zażyć doustne środki przeczyszczające, żeby pozbyć się całej treści pokarmowej z jelit. Od lekarza zależy, który z tych sposobów będzie najskuteczniejszy w danym przypadku.


Bibliografia

Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
Messmann H. Atlas kolonoskopii, Medipage, Warszawa 2007, ISBN 978-83-89769-34-3
Paradowski L. (red.), Endoskopia kapsułkowa, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-079-5
Maratka Z. Endoskopia przewodu pokarmowego - diagnostyka różnicowa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3115-X

Kolonoskopia - temat tabu