Pobieranie materiału w diagnostyce grzybic

Diagnostyka grzybicy jest niezwykle ważna dla potwierdzenia wykrycia konkretnego patogenu choroby. Wzrastająca liczba przypadków grzybic sprawia, że zakażenia grzybicze stają się poważnym problemem epidemiologicznym i społecznym. Polska zajęła czwarte miejsce pod względem częstości występowania grzybicy stóp i paznokci. Na infekcje narażone są osoby, które przebywają w ciepłym, wilgotnym i ciemnym pomieszczeniu. Te, które korzystają z publicznych saun, basenów i ośrodków sportowych. Jak wykryć grzybicę?

Decydujące znaczenie w diagnostyce grzybicy ma dokładne badanie mikobiologiczne. W tym celu pobiera się fragment zmiany (tzn. zeskrobiny), który następnie wykorzystuje się do wykonania preparatu mikoskopowego i założenia hodowli grzyba. Preparat jest oceniany przez doświadczonych mikobiologów, którzy oceniają wygląd grzyba. Warto więc wykonać wszystkie niezbędne testy diagnostyczne, które pozwolą potwierdzić lub wykluczyć chorobę i zastosować odpowiednie leczenie grzybicy.

Grzybica pochwy

Objawy grzybicy pochwy są niespecyficzne. Oznacza to, że mogą być podobne do objawów zapalenia pochwy, wywołanego przez bakterie czy rzęsistki. Badania pokazują, że 50% kobiet samodzielnie rozpoznających swój stan chorobowy na podstawie zaobserwowanych objawów, dokonuje błędnej oceny. Metody diagnozowania grzybicy pochwy są czasochłonne (posiew mikrobiologiczny), kosztowne i trudno dostępne lub obarczone dużym błędem (obserwacja mikroskopowa). Często sugerowany pomiar pH środowiska pochwy nie jest użyteczny, gdyż w grzybicy pochwy wartość pH nie ulega zmianie.

Metody diagnostyczne grzybicy pochwy - skuteczność badań

• Obserwacja mikrobiologiczna (polega na wyszukiwaniu komórek grzyba w wymazie wydzieliny pochwowej),
• Posiew mikrobiologiczny (posiewanie materiału na pożywkach mikrobiologicznych),
• Test multiplex PCR - wykrywanie genów charakterystycznych dla grzyba. Test jest zbyt trudno dostępny, bardzo drogi, a badanie takie jest wykonywane w Polsce przez jedno laboratorium. Czas oczekiwania na wynik jest bardzo długi. Dodatkowo trzeba najpierw zakupić specjalny zestaw do pobierania materiału, wykonać wymaz pochwy i odesłać pojemnik z próbką do laboratorium,
• Candida Test, czyli immunologiczne wykrywanie komórek grzyba. Test jest szybki, tani, zapobiega nietrafnej diagnozie i stosowaniu niewłaściwych leków.

Jak rozpoznać grzybicę paznokci?

Szczególnym problemem pozostaje niewłaściwe rozpoznanie objawów grzybicy paznokci, a także współistnienie dodatkowej infekcji grzybiczej (grzybica stóp, grzybica pachwinowa). Grzybica paznokci może utrudniać czynności zawodowe, takie jak stanie, chodzenie, ćwiczenia gimnastyczne.

Badanie mikologiczne jest podstawą prawidłowej diagnostyki grzybicy. Pominięcie badania mikrologicznego często prowadzi do błędów terapeutycznych, ponieważ wiele chorób wpływa na wygląd płytek paznokciowych. Wygląd paznokci może być odzwierciedleniem wieku pacjenta, wykonywanej pracy, ogólnego stanu zdrowia.

Niekiedy po wielomiesięcznej terapii przeciwgrzybiczej pacjent po raz pierwszy trafia do pracowni mikrologicznej celem weryfikacji rozpoznania. Grzybica paznokci wywołana może być przez 3 rodzaje grzybów: dermatofity, grzyby drożdżopodobne i pleśnie (zakażenie candida albicans). Infekcje grzybicze mogą zajmować: macierz, płytkę paznokciową i łożysko. Wynik badania mikrologicznego zależy od doświadczenia personelu pracowni. Niewłaściwa technika pobierania materiału do badania lub zastosowanie leków przeciwgrzybiczych przed badaniem prowadzi do fałszywych wyników. W niektórych przypadkach należy wykonać biopsję paznokci.

Diagnostyka grzybicy wymaga więc potwierdzenia laboratoryjnego. Wskazane przykłady dowodzą decydującej roli diagnostycznych badań mikologicznych przed włączeniem leczenia. Jest to bardzo istotne w przypadku podejrzenia grzybicy paznokci.


Bibliografia

Campbell J.L., Chapman M.S., Dinulos J.G.H., Habif T.P., Zug K.A. Dermatologia - diagnostyka różnicowa, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-039-9
Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
Szepietowski J. Grzybice skóry i paznokci, Medycyna Praktyczna, Kraków 2001, ISBN 83-88092-48-0
Baran E. Mikologia - co nowego?, Cornetis, Wrocław 2008, ISBN 978-83-61415-00-8