Rozmaz krwi obwodowej

Morfologia krwi obwodowej to podstawowe badanie, które może dostarczyć lekarzowi informacji o stanie ogólnym pacjenta. Analiza ta polega na ocenie procentowego składu krwi. Dlatego jest to procedura medyczna często zalecana i szeroko dostępna – może ją zlecić lekarz pierwszego kontaktu. Jest to często dla niego, oprócz badania w gabinecie, podstawowe źródło informacji o pacjencie.

Morfologia krwi

Wykonanie morfologii krwi w żaden sposób nie obciąża pacjenta – dorosły człowiek może bez uszczerbku na zdrowiu oddać 250–500 ml krwi, podczas gdy do badania pobiera się jej najwyżej 20–30 ml. Przy prawidłowym, sterylnym wykonaniu pobrania krwi nie powinno dojść u pacjenta do żadnych powikłań. Badanie to jest też stosunkowo tanie – płacimy jedynie za pracę laboranta i odczynniki. Morfologia wnosi dużo informacji, ale należy pamiętać, że jest to w wielu przypadkach jedynie wstęp do diagnostyki.

Gdy np. pacjent zgłasza się z niespecyficznymi objawami – uczuciem zmęczenia, osłabienia – to wykonanie analizy krwi może pomóc lekarzowi odpowiedzieć na pytanie, w jakim kierunku prowadzić dalsze postępowanie. Dodatkowym atutem tego badania jest jego prostota. W przeciwieństwie do badań obrazowych – USG czy tomografii – morfologię można wykonać w każdej przychodni, a jej wynik potrafi zinterpretować lekarz każdej specjalności. Wynik tego badania jest prawidłowy, gdy wszystkie oceniane parametry mieszczą się w granicach normy, które są zazwyczaj stałe i niezależne od czynników zewnętrznych (aczkolwiek mogą się różnić w poszczególnych laboratoriach). Dlatego już rzut oka doświadczonego lekarza na wynik morfologii wystarczy, aby wychwycić potencjalną nieprawidłowość.

Krwinki czerwone i białe

Jednym z ważniejszych parametrów ocenianych w morfologii jest ilość krwinek czerwonych i białych. W przypadku zmniejszonej liczby erytrocytów (krwinek czerwonych – parametr RBC) można podejrzewać anemię (niedokrwistość), która może być objawem wielu schorzeń: niedoboru witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza, chorób nerek i wielu innych. W określeniu prawdopodobnej przyczyny anemii pomagają także inne badania laboratoryjne, które w takiej sytuacji powinien zlecić lekarz.

Przy interpretacji wyniku morfologii lekarza interesuje też ilość krwinek białych (leukocytów – WBC). Ich wzrost ponad normę może świadczyć o zupełnie banalnej infekcji czy stanie zapalnym, jakie przebiegają wewnątrz organizmu. Powodem zwiększonej liczby leukocytów może być też jednak poważne schorzenie krwi, takie jak białaczka.

W morfologii badamy też inne parametry krwi, takie jak stężenie hemoglobiny, liczba płytek krwi czy różnorodnych form krwinek białych. One także dostarczają lekarzowi przydatnych w procesie diagnozy informacji.

Badanie morfologii krwi obwodowej można przyrównać do swego rodzaju drogowskazu na drodze diagnostycznej. Może ono ukierunkować lekarza na bardziej szczegółową diagnostykę, a w przypadku prawidłowego wyniku – uspokoić pacjenta.

Bibliografia

Mariańska B., Fabijańska-Mitek B., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2758-6
Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
Kabata J., Kalinowski L., Szczepańska-Konkel M., Angielski S. Badania laboratoryjne w codziennej praktyce - wartości referencyjne i interprertacje, Makmedia, Gdańsk 2005 , ISBN 83-88322-18-4
Sułek K., Wąsak-Szulkowska E. Hematologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3418-9